Khởi nghiệp nội bộ "Chuyện xưa kể lại"

Khởi nghiệp nội bộ là khi một cá nhân vẫn nằm trong khuôn khổ một công ty hay tổ chức, nhưng tạo ra những công việc, sản phẩm hoặc dự án mới và giúp tổ chức lẫn cá nhân đó phát triển theo một hướng mới và khác biệt.

Năm 2000 tôi được nhận vào toà soạn báo V. với một lời nhận xét khó mà có thể mơ hồ hơn của anh Tổng Biên tập “Chả biết thằng này nó có làm được gì không, nhưng nó có vẻ rất tích cực, cứ cho nó vào làm thử xem sao!”. Nhận xét đó chính xác vì tôi mới là cậu sinh viên tốt nghiệp Đại học Ngoại ngữ với khả năng duy nhất là biên phiên dịch tiếng Anh và một chút tiếng Pháp.

Cũng không phải tôi được nhận vào ngay sau khi vượt qua vòng xét tuyển, mà là phải sau khi đấu loại vòng 2 với 7 vị khác để chọn ra người có khả năng viết và có độ sáng tạo thì tôi mới được chọn. Sau khi được chọn trong 4 vị cuối cùng tôi được hỏi một câu: Em thích làm ban nào? Hung hăng, tôi đáp “em muốn làm tất, vì cái gì em cũng thấy thích!”.Thế là tôi được nhận vào làm và đồng thời viết cho cả 5 ban là Thời sự, Khoa học, Kinh tế, Thế giới và ban Xã hội, thỉnh thoảng máu lên tôi còn viết về võ cho ban Thể thao và một số thông tin mới dạng đơn giản cho ban Tin học và còn được phang cả vào ban Ô tô xe máy mới thành lập hồi đó! Cũng may là hồi đó dạng bài viết ở báo khá đơn giản không cần quá dài chỉ tầm 100, 200 chữ nếu đủ ý là ổn miễn có thêm ảnh thì tốt nên tôi được thoả sức. Tôi còn nhớ tôi đánh máy nhiều tới mức quá đà, đôi khi chỉ chạm ngón tay vào bàn phím là đau nhói vào tận tim vì mệt!

Tuy vậy, những thứ gì đạt được vẫn làm tôi thấy chưa hài lòng, tôi tìm hiểu và thấy hoàn toàn có thể làm thêm một số việc khác trong báo. Nhất là hồi đó định hướng của anh Tổng biên tập là không hạn chế sức trẻ của đội ngũ trong toà soạn. Anh còn nói rõ mong đợi mỗi ban sẽ tự phát triển thành một tờ báo có sức hút riêng trong lĩnh vực của mình. Tức là ban oto xe máy sẽ thành tạp chí hoặc báo online về mảng đó, ban Kinh tế sẽ thành toà soạn riêng về mảng đó,..

Dù mới vào tôi vẫn phát hiện ra có hai phần có thể làm tốt hơn với báo, đó là mảng “lá cải” tức là những tin tức hơi vỉa hè một tý nhưng dễ thu hút bạn đọc dạng phổ thông vì hồi đó báo V và các đối thủ của nó chưa có ai dám làm mảng này vì dưới sự kiểm duyệt khá khắt khe. Tôi đề xuất nhiều lần và cuối cùng chọn ra một ngách mà tỏ ra an toàn nhất. Đó là chuyện vụ án có thật, và đã được các báo chính thống khác của Mỹ và Pháp đăng tải trước đó. Mảng này tôi được đặt dưới quyền của một đại ca trưởng ban Pháp luật lúc đó. Tôi gửi bài, anh duyệt và chỉnh lần cuối trước khi đưa lên ban Biên tập. Phải nói tôi đã học được rất nhiều do cách chỉnh văn của anh. Bài viết trở nên giật gân và gay cấn hơn nhiều. Khỏi phải nói số lượng viewer tăng gấp đôi chỉ trong 2 tuần từ khi có mảng chuyện “kinh dị dài kỳ” này của tôi.

Thừa thắng xông lên, tôi mạnh dạn đề nghị anh Tổng Biên tập cho phép làm thêm mảng bình luận về kiến trúc và nội thất vì thấy chưa có mấy ai làm mảng đó, hoặc có làm thì cũng chỉ đăng ảnh chứ không hề có phân tích và bình luận, phần mà tôi tin mình có thể làm rất tốt. Tôi nhanh chóng được phê duyệt vì mảng này nội dung không động chạm và có vẻ làm phong phú thêm những nội dung của báo.

Chỉ làm có một thời gian ngắn, tôi đã phát hiện ra cách làm cho nhanh và hiệu quả hơn các bài về mục Không gian sống này. Thay vì lấy bài của nước ngoài về dịch vừa khác biệt về văn hoá, lại xa lạ về các khái niệm kiến trúc so với người Việt, tôi mạnh dạn lấy ảnh đẹp về, sau đó phân loại chúng, xếp thành từng bộ. Ví dụ, mẫu phòng khách đẹp đi với nhau, mẫu cửa đẹp đi với nhau, một series về giường cổ, lại một series về giường kiểu hiện đại…Sau khi đã có đủ ảnh thì tôi mới ngồi viết bình luận cho chúng. Có thể nói tôi ăn may vì bản thân có cảm nhận khá tốt về ảnh đẹp và những lời tôi bình thì vừa đủ không quá phóng đại hay sơ sài khiến khách hàng luôn cảm thấy thích thú khi đọc. Có nhiều lá thư gửi về toà soạn có ý kiến tích cực về các bài viết của tôi. Cá biệt, có vị còn nhờ tôi tư vấn cho phải xây nhà ra sao cho phù hợp! May mà vị ấy không biết tôi chả hiểu mô tê gì về khoa học kiến trúc và xây dựng cả!

Hết 2 tháng thì tôi dấn tiếp bước nữa, đề nghị anh TBT cho phép làm bài PR cho các hãng trên mục của mình. Tôi sẽ viết bài cho họ và nguồn tài chính sẽ gửi về toà soạn. Tuy nhiên, tới lúc này thì hình như tôi đã hơi quá với ranh giới an toàn mà báo đặt ra. Do ý tưởng hơi “quá khích đó” mà anh TBT không phê duyệt và tôi cảm thấy khá thất vọng. Vì tôi hiểu trong tương lai khi phải mở rộng các ban thì cuối cùng đó sẽ là cơ hội lớn cho cách làm ăn dạng đó.

Tôi kiên trì thuyết phục thêm 2 lần nữa, nhưng kết quả không mấy khả quan. Tới giờ nghĩ lại tôi vẫn thấy anh TBT làm như vậy là đúng, vì THỜI chưa tới chưa thể hành động được. Nhưng lúc ấy tôi còn trẻ quá, mới tầm 22 tuổi và khá tham lam, nên chưa hiểu được tính toán sâu xa của anh! Dù gì tôi cũng rất biết ơn anh và những cơ hội anh đã tạo cho tôi, dù chưa hẳn đã hoàn thiện một startup nhưng đó là khởi đầu tạo ra sự tự tin cho tôi trong các công việc tiếp theo. Và tôi còn thấy vui hơn nữa khi 5 năm sau đó, có người hỏi những đánh giá cá nhân của anh về tôi, thì anh vẫn nhớ rõ tôi là ai và dù là người kiệm lời, nhưng lời anh nói chắc nịch, và còn nhiều ý nghĩa hơn một tấm bằng khen: “thằng đó được!”.

Từ câu chuyện của mình, tôi thấy các điều kiện cần và đủ để một cá nhân khởi ngiệp nội bộ thành công bao gồm:

1. Người làm không tư lợi, hoàn toàn muốn làm để góp phần vào công việc chung, không nề hà việc khó và vất vả.

2. Người làm quản lý khá dân chủ, không có ý thức o ép và có định hướng rõ ràng cho sự phát triển của tổ chức, tạo cảm hứng cho người ở dưới

3. Có đồng nghiệp tốt, trình độ cao tin tưởng và hết lòng hỗ trợ trong triển khai công việc

4. Phù hợp với giai đoạn phát triển của tổ chức

Đỗ Xuân Tùng - CLB Quản Trị & Khởi Nghiệp

Chia sẻ bài viết này:

Viết Bình luận